Skip to content

Ding 22 Bibliotheek 2.0

12 augustus 2010

Als vervolg op het plaatje wat ik aan de hand van het artikel ‘What is Web 2.0” van O’Reilly gemaakt heb voor de kick-off bijeenkomst van 23 dingen, heb ik nu eenzelfde plaatje gemaakt over Bibliotheek 2.0:

Dit plaatje heb ik gemaakt aan de hand van de artikelen/filmpjes bij ding 22, aangevuld met mijn eigen snippets en blogberichten over bibliotheek 2.0.

De bibliothecaris 2.0 is veranderingsgericht

Bibliotheek 2.0 staat wat mij betreft vooral voor een houding. Deze houding wordt heel goed verwoord in A Librarian’s 2.0 Manifesto (ook uitgebeeld in een filmpje en vertaald in het Nederlands): openheid, nieuwsgierigheid, offensief, proactief en vooral veranderingsgericht en gebruikersgericht werken. De bibliothecaris 2.0 erkent dat de wereld en de bibliotheekgebruikers veranderen en verandert mee. Sterker nog, door zijn nieuwsgierigheid en proactiviteit, maakt hij integraal deel uit van het veranderingsproces, hij initieert veranderingen. Hij is niet alleen een trendspotter maar zou volgens mij ook een beetje een trendsetter moeten zijn, in ieder geval de spirit hebben om niet alleen trends te volgen maar ze dus ook te initiëren en bovenal te omarmen.

De bibliothecaris 2.0 is gebruikersgericht

Michael Stephens verwoord heel goed waartoe een bibliothecaris 2.0 in staat moet zijn. Hij zegt dat de toekomst van bibliotheken zal worden bepaald door de manier waarop gebruikers toegang hebben tot content en hoe ze die content consumeren en creëren. Content = communicatie en de bibliothecaris zal mee moeten communiceren wil hij überhaupt nog iets willen betekenen voor zijn gebruikers. Omdat informatie tegenwoordig zo eenvoudig toegankelijk is en de gebruiker zelfs zelf zijn eigen content eenvoudig aan al bestaande informatie kan toevoegen moeten we als bibliotheken samen op pad gaan met de gebruikers: “a librarian 2.0, then, is the strategy guide for helping users find information, gather knowledge and create content”. De bibliothecaris 2.0 is interactief, coacht, is transparant en deelt. Jan Klerk voegt hierbij in artikel 2 van zijn zesdelige reeks over bibliotheek 2.0 een treffende opmerking toe: de bibliothecaris 2.0 wil niet alleen maar klantgericht zijn, hij gaat heel direct en interactief samen met de gebruiker op pad.

Techno-harstocht in plaats van techno-aanbidding: technologie dient in de ogen van de bibliothecaris 2.0 slechts om communicatie, participatie, samenwerking en kennisdeling (de fundamenten van web 2.0) optimaal en op eenvoudige wijze te ondersteunen. Wat ik vooral belangrijk vind is dat je als bibliothecaris wel op de hoogte moet zijn van nieuwe tools en technologie, dat je daarbij vooral moet kijken naar functionaliteit, maar dat je ten slotte de keuze bij de gebruiker moet leggen. De gebruiker kiest zelf welke tool hij wel of juist niet wil gebruiken. Je kunt de gebruiker de voor- en nadelen laten zien van tools, maar je kunt ze niets opleggen. Doe je dat wel dan is de implementatie bij voorbaat mislukt. Het web 2.0 biedt bij uitstek al verschillende tools aan, biedt dus ook als bibliotheek verschillende tools (manieren om gebruik te maken van de diensten van de bibliotheek) aan zodat iedere gebruiker die tool kan kiezen waar hij/zij zich het prettigst mee voelt! Over dit soort gebruikersgerichtheid heb ik het ook in het interview dat onlangs van mij verschenen is in de Bibliotheek & Archiefgids.

De bibliotheek 2.0 gaat over personalisatie en integratie

In de filmpjes (deel 1 en deel 2) over de toekomst van mijnbibliotheek.nl komt het sterk naar voren: de bibliotheek 2.0 is gepersonaliseerd en geïntegreerd. Ook Jan Klerk gaat hierop in in zijn 5de artikel.

De bibliotheekwebsite (en ook de catalogus) wordt een persoonlijke gebruikerspagina. Straks gaat iedereen naar eenzelfde URL maar krijgen ze allemaal een andere website te zien, omdat de pagina informatie toont die alleen relevant is voor ieder individu apart. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het surfgedrag van mensen, de content die ze genereren en de feedback die ze geven.

Via widgets en api’s wordt de bibliotheek deel van het hele web 2.0 en het hele web 2.0 wordt deel van de bibliotheek. En het gaat daarbij natuurlijk niet alleen om de technologie. Bibliotheek 2.0 staat ook voor het verbinden van mensen, zowel online als offline (zie ambient awareness in artikel 4 van Jan Klerk en het interview met Karolien Selhorst).

De bibliothecaris 2.0 is een lifehacker en kennisdeler

In artikel 3 van de bilbiotheek 2.0-reeks geeft Jan Klerk aan dat de bibliothecaris 2.0 ook een lifehacker moet zijn. Ik ben het helemaal met hem eens. Probleemoplossend denken is een must have vaardigheid voor de bibliothecaris 2.0 in een wereld van ‘information overload’. Hierdoor wordt ook de uniciteit van iedere bibliothecaris 2.0 belangrijker. Dit komt naar voren in het citaat van Bart van der Meij uit De Digitale Bibliotheek: het is het persoonlijke deel van kennis van iedere medewerker wat maakt dat hij een unieke bijdrage kan leveren aan een organisatie, maar juist die persoonlijke kennis is moeilijk te managen door de enorme hoeveelheid informatie die een medewerker moet verwerken. Lifehacking is essentieel geworden. Kennisdeling ook. Karolien Selhorst legt hierop de nadruk in Bibliotheek 2.0: Een kijkje achter de schermen. In de bibliotheek van Vlissingen worden web 2.0 tools uitstekend ingezet om kennis en expetise te verzamelen en te ontsluiten en zo hun bijdrage leveren aan de onmisbare collectieve wisdom of crowds.

De bibliotheek 2.0 is een transparante bibliotheek

Transparantie is essentieel voor een bibliotheek 2.0. In artikel 4 legt Klerk op een treffende manier uit wat een transparante bibliotheek (en dus een bibliotheek 2.0) inhoudt:

Een transparante bibliotheek gaat over een transparant management dat in staat is om inzicht te verschaffen in het hoe en waarom van genomen beslissingen. Dat gaat over de manager die in staat is om op authentieke en menselijke manier vanuit zelfvertrouwen en met vertrouwen in de medewerkers leiding te geven, zonder zich al te nadrukkelijk als leider op de voorgrond te plaatsen. Dat gaat over bibliothecarissen 2.0 die in de geest van Michael Stephens’ Librarian 2.0 kennis durven en kunnen delen met professionals én het publiek. Dat gaat over bibliotheken die onderling verbanden aangaan om samen met het publiek nieuwe diensten te ontwikkelen. Dat gaat over bibliotheken waar medewerkers en management elkaar serieus nemen en waar de bibliotheek haar publiek serieus laat participeren in de verdere ontwikkelingen. Dat gaat over bibliotheken die zich slim en met vertrouwen in de sociale netwerken profileren met relevante diensten. Dat gaat ook over bibliothecarissen die hun klanten leren hoe ze verantwoord en legaal content kunnen creëren en delen met anderen.

Kortom, bibliotheek 2.0 moet tussen je oren zitten

Bibliotheek 2.0 voelt voor sommige bibliotheken  nog onwennig aan, als het leren van een nieuwe taal. Waar te beginnen? Het begint met het besef dat een goede doordachte ‘strategie’ essentieel is. Natuurlijk is het goed om te experimenteren en gewoon zomaar te beginnen. Het is voor elke zichzelf respecterende bibliotheek zelfs een voorwaarde, maar als je als bibliotheek echt 2.0 wilt worden is er behoefte aan een ‘strategie’. Dit hoeft geen langdurig proces te zijn, maar het niet doen leidt maar zelden tot succes. Kortom, bibliotheek 2.0 moet tussen je oren zitten, bedrijfspolicy zijn en het mag niet verworden tot gadget.

Tot zover mijn betoog 🙂 !

PS: Wat me opviel tijdens het doornemen van alle bronnen en het schrijven is dat bovenstaand betoog gaat over een gedachtegoed dat universeel is. In het plaatje (en in mijn betoog) kan je bibliotheek vervangen door elk andere organisatie/bedrijf/beroepsgroep en er verandert niet zoveel naar mijn gevoel. 2.0 staat dan ook voor een veranderende wereld: de wereld verandert, dus de bibliotheek (en al de rest) ook.

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: